کوردی / عەرەبی
گۆڤاری (کنوز عراقیة) لە ژمارە (سێ)ی ئاداری ساڵی (٢٠٢٦) لە ڕاپۆرتێکی تایبەتدا تیشک دەخاتە سەر کاروان و پێگەی یاسایی بەڕێز دادوەر (عەبدولجەبار عەزیز حەسەن) سەرۆکی ئەنجومەنی دادوەری هەرێمی کوردستان، وەک یەکێک لە دیارترین ئەو دادوەرانەی ڕۆڵێکی مێژووییان هەبووە لە ڕوانگەی چەسپاندنی دادپەروەری و سەروەری یاسادا.
دادوەر عەبدولجەبار عەزیز کە دروشمی (نطبق عدالة السماء في الأرض - دادپەروەری ئاسمان لەسەر زەوی جێبەجێ دەکەین) ی هەڵگرتووە، بە یەکێک لەو دادوەرە لێهاتووانە دادەنرێت لە ناوەڕاستی سەدەی بیستەمەوە لە نێو ناوەندەکانی دادوەری عێراق و هەرێمی کوردستان خزمەت دەکات. ناوبراو لە چەندین قۆناغی سیاسی جیاواز و ئاڵۆزدا توانیویەتی بێلایەنی و سەربەخۆیی دادگاکان بپارێزێت.
لە ڕاپۆرتەکەدا ئاماژە بە چەند خاڵێکی جەوهەری لە کاروانی بەڕێز دادوەر (عەبدولجەبار عەزیز حەسەن) سەرۆکی ئەنجومەنی دادوەری هەرێمی کوردستان، دراوە لەوانەش:
- سەربەخۆیی دادوەريی کارکردن ئەمەش بۆ دوورخستنەوەی دەسەڵاتی دادوەری لە هەموو جۆرە فشار.
- هەروەها وەکو پارێزەری دەستوور ناسێنراوە و ڕۆڵی سەرەکی لە داکۆکیکردن لە دەستووری عێراق و پاراستنی ماف و دەسەڵاتە دەستوورییەکانی هەرێمی کوردستان.
- لە لایەکی ترەوە هەماهەنگی دامەزراوەیی کارکردنی کە بەردەوام کاری کردووە لەگەڵ سەرۆکایەتی کۆماری عێراق و سەرۆکایەتی هەرێم بۆ بەهێزکردنی هەماهەنگی لە نێوان دەسەڵاتە دادوەرییە فیدراڵییەکان و هەرێم.
ئەوەی جێگەی ئاماژەیە هەر لەم راپۆرتەدا رۆژنامەکە تیشک دەخاتە سەر بەرهەمە زانستی و یاساییەکانی سەرۆکی ئەنجومەنی دادوەری هەرێمی کوردستان، ئاماژە بەوە دەکات و دەڵێت: "دادوەر عەبدولجەبار وەک نووسەرێکی یاساییش ناسراوە و خاوەنی چەندین کتێبی سەرچاوەیە کە لە ناوەندە یاساییەکاندا پشتیان پێ دەبەسترێت، لەوانە:
1. کتێبی (أحكام الوقف في الشريعة والقانون).
2. کتێبی (شرح عقد المساطحة في ضوء القانون المدني)."
تەوەرێکی دیکەی راپۆرتەکە باس لە پابەندبوون بە سوێندی یاسایی دەکات، دادوەر عەبدولجەبار عەزیز لەبەردەم نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان سوێندی یاسایی خواردووە، کە تێیدا جەخت لەسەر پشتیوانی تەواوی دامەزراوە یاساییەکان و پاراستنی شکۆی دادگا و مافی هاووڵاتیان کردۆتەوە.
ئەم کەسایەتییە لە ناوەندە یاساییەکاندا بە دادوەرێکی (توند و ورد) لە جێبەجێکردنی یاسادا دەناسرێت، کە هەمیشە دەستپاکیی و پیشەییبوونی کردووەتە بنەمای کارەکانی.
~ سەرچاوە: گۆڤاری (کنوز عراقیة) ژمارە (سێ)ی ساڵی ٢٠٢٦.
القاضي عبد الجبار عزيز حسن؛ رمز لاستقلال القضاء وحامي الدستور
سلطت مجلة **(كنوز عراقية)** في عددها (الثالث) الصادر في آذار من عام **(2026)**، الضوء في تقرير خاص على المسيرة والمكانة القانونية لسيادة القاضي **(عبد الجبار عزيز حسن)**، رئيس مجلس القضاء في إقليم كوردستان، بصفته أحد أبرز القضاة الذين لعبوا دوراً تاريخياً في ترسيخ قيم العدالة وسيادة القانون.
يُعد القاضي عبد الجبار عزيز، الذي يتخذ من شعار **(نطبق عدالة السماء في الأرض)** نهجاً له، من القضاة الأكفاء الذين خدموا في الأوساط القضائية في العراق وإقليم كوردستان منذ منتصف القرن العشرين. وقد نجح في الحفاظ على حيادية واستقلال المحاكم رغم المرور بمراحل سياسية مختلفة ومعقدة.
**وقد أشار التقرير إلى عدة نقاط جوهرية في مسيرة سيادة رئيس مجلس القضاء، منها:**
* **استقلال القضاء:** العمل الدؤوب على إبعاد السلطة القضائية عن كافة أنواع الضغوط والتداخلات.
* **حامي الدستور:** عُرف بدوره المحوري في الدفاع عن الدستور العراقي وحماية الحقوق والصلاحيات الدستورية لإقليم كوردستان.
* **التنسيق المؤسساتي:** سعيه المستمر للعمل مع رئاسة جمهورية العراق ورئاسة الإقليم لتعزيز التعاون والتنسيق بين السلطات القضائية الاتحادية وسلطة الإقليم.
وعلاوة على ذلك، استعرضت المجلة في تقريرها النتاجات العلمية والقانونية لرئيس مجلس القضاء، مشيرةً إلى أن: "القاضي عبد الجبار عُرف أيضاً ككاتب وباحث قانوني، وله عدة مؤلفات تعتبر مراجع رصينة في الأوساط القانونية، ومنها:"
1. كتاب **(أحكام الوقف في الشريعة والقانون)**.
2. كتاب **(شرح عقد المساطحة في ضوء القانون المدني)**.
وفي جانب آخر، تناول التقرير الالتزام باليمين القانونية؛ حيث أدى القاضي عبد الجبار عزيز اليمين أمام السيد **نيجيرفان بارزاني**، رئيس إقليم كوردستان، مؤكداً خلالها على الدعم الكامل للمؤسسات القانونية والحفاظ على هيبة المحاكم وضمان حقوق المواطنين.
يُوصف القاضي عبد الجبار في الأوساط القانونية بأنه قاضٍ **(حازم ودقيق)** في تنفيذ القانون، حيث جعل من النزاهة والمهنية حجر الأساس في كافة مهامه وأعماله.
**المصدر:** مجلة (كنوز عراقية)، العدد (3) لسنة 2026.